روستاها، مقصد گردشگري آينده
صنعت گردشگري در جهان توسعه فراواني يافته است و بسياري از کشورها از اين راه توانستهاند وضعيت خود را بهبود ببخشند و از مشکلاتي مانند بيکاري، پايين بودن سطح درآمد سرانه و کمبود درآمد ارزي خويش بکاهند.
صنعت جهانگردي بزرگترين و متنوعترين صنعت در دنيا به حساب ميآيد. بسياري از کشورها اين صنعت پويا را منبع اصلي درآمد، اشتغالزايي، رشد بخش خصوصي و توسعه زيرساختها ميدانند.
صنعت گردشگري امروزه به قدري در توسعه اقتصادي و اجتماعي کشورها اهميت دارد که اقتصاددانان آن را «صادرات نامرئي» نيز مينامند.
يکي از انواع گردشگري که روز به روز طرفداران بيشتري پيدا ميکند، گردشگري روستايي است و به نظر ميرسد روستاها در آينده به يکي از مهمترين مقاصد گردشگران تبديل شوند.
تاريخچه گردشگري روستايي
گردشگري روستايي به عنوان يک فعاليت تفريحي ـ اجتماعي، در نيمه دوم قرن هجدهم در انگلستان و اروپا شکل گرفت.
پيش از آن هم مناطق روستايي براي فعاليتهاي تفريحي مورد استفاده قرار ميگرفتند، اما شرکت در اين فعاليتهاي تفريحي محدود به اقشار برتر جامعه بود.
در قرن نوزدهم و بيستم به دليل توسعه حمل و نقل و سهولت جابه جايي، راهيابي به روستاها آسان شد.
رشد سريع تقاضا براي گردشگري روستايي از سال 1945 آغاز شد. در اين زمان گردشگري روستايي شاهد رشدي چشمگير و گردشگري بينالمللي نيز شاهد رشد جمعيت بود و افزايش تقاضا براي گردشگري روستايي تا اندازهاي منجر به توسعه گردشگري شد.
تعريف گردشگري روستايي
گردشگري روستايي در معناي کلاسيک نوعي از فعاليتهاي گردشگري است که درآمدي اضافي را براي آنهايي که شغلي ثابت مانند کشاورزي و دامداري دارند، فراهم ميآورد.
گردشگري روستايي در چشماندازهاي بهسازي جاي خاصي دارد که شامل فعاليتهاي گردشگري در خارج از شهر است.
البته گردشگري روستايي بايد به صورت يک شيوه زندگي بر پايه عقايد مربوط به جوامع روستايي درک شود.
سرچشمه بيشتر جاذبههاي روستايي فرهنگ مردم ساکن در آن منطقه است.
گردشگري روستايي در نواحي روستايي اتفاق ميافتد و درآمدي اضافي را براي روستاييان ايجاد ميکند. از طرف ديگر، گردشگري روستايي تعطيلاتي پر جنب و جوش را براي مهمانان، و منابع درآمد مختلفي را براي خانوادهها (به دليل استفاده کردن مهمانان از منابع) در نواحي روستايي جاذب فراهم ميآورد.
نظريهها و ديدگاههاي مربوط به توسعه گردشگري روستايي
در مورد گردشگري روستايي ديدگاههاي متفاوتي وجود دارد. بعضي، آن را بخشي از بازار گردشگري ميشناسند و معتقدند ميتوان آن را با شکلهاي ديگر بازار گردشگري مانند گردشگري در آفتاب، گردشگري در کنار دريا، گردشگري در سواحل ماسه اي و... مقايسه کرد.
گردشگري روستايي به عنوان فلسفهاي براي توسعه روستايي نيز مطرح شده است که اين جنبه داراي سه ديدگاه مهم است.
از يک ديدگاه، گردشگري راهبردي براي توسعه روستايي و انعکاسدهنده ويژگيهاي محيط روستايي است.
ديدگاه ديگر گردشگري را ابزار و سياستي براي بازساخت اقتصاد روستايي ميشناسد.
بعضي نيز گردشگري را سياست و ابزاري براي توسعه روستايي پايدار قلمداد کردهاند.
چالشهاي فراروي گسترش روستايي
گردشگري روستايي با چالشهاي بسياري در هويت بازاريابي روبهروست. دليلي مهم که موجب محدود شدن گردشگري روستايي شده، کم بودن قدرت کشش عناصر روستايي و ناتواني آن در رقابت با ديگر بازارهاي گردشگري است.
نکته ديگر اين که گردشگري روستايي بسيار جزء جزء است و موجب به وجود آمدن مشاغل کوچک بسيار زيادي با منشا خانوادگي و فاميلي ميشود که اين امر ادامه رقابت را براي صنعت گردشگري روستايي مشکل ميکند. اين امر نکاتي مثبت و منفي به همراه دارد. از ديگر چالشهاي گردشگري ميتوان کافي نبودن حمايتهاي مالي را نام برد.
توسعه گردشگري روستايي نيازمند سرمايهگذاري زيادي است تا بتوان با اتکا به آن برنامهريزي کرد.
فقدان مشارکت محلي يکي مشکلات در اين حيطه به حساب ميآيد. به نظر ميرسد که در مردم محلي در تصميمگيريها، برنامهريزيها و اجراي سياستها دخالت داده ميشوند، اما واقعيت اين است که روستاييان آگاهي چنداني درباره گردشگري ندارند.
گردشگري روستايي، منبع درآمدي براي روستاييان
امروزه روستاييان براي کسب درآمد و گذران زندگي در محيط روستاها ناچارند دست به فعاليتهاي مختلفي در زمينههاي کشاورزي، دامداري، صنايع دستي و يا خدماتي بزنند.
در روستاهاي ايران ظرفيتهاي بسياري وجود دارد که ميتواند موجب رونق گردشگري روستايي ما شود؛ يکي از اين ظرفيتها بحث گردشگري روستايي است.
گردشگري روستايي ميتواند منبع جديد درآمد براي روستاييان و به ويژه روستاييان کشورهاي در حال توسعه باشد و تا اندازهاي مشکلات آنها را حل کند و يا تقليل دهد.
اين امر مستلزم مديريت و برنامهريزي خاصي است تا گردشگران علاوه بر ديدن مناظر و چشماندازهاي طبيعي آن نقاط، با آداب و رسوم و فرهنگ آن روستا نيز آشنا شوند. بدين ترتيب گردشگران به خريد محصولات روستا از قبيل صنايع دستي، محصولات محلي، غذاهاي سنتي و... علاقهمند ميشوند و اين به معني افزايش درآمد روستايياني است که به طور مستقيم يا غير مستقيم در اين صنعت فعاليت ميکنند.
علاوه بر اين، ساخت و راهاندازي هتلها و رستورانها و به طور کلي اماکن تفريحي و ورزشي با ايجاد اشتغال (اشتغالزايي) از طرفي موجب افزايش درآمد و از سوي ديگر موجب کاهش بيکاري و فقر ميشود. گردشگري به عنوان يک عامل اقتصادي عمده و بسيار موثر در سالهاي اخير مورد توجه قرار گرفته و موجبات توسعه اقتصادي در برخي از کشورها و مناطق را فراهم آورده است. ايجاد مشاغل گوناگون و گستردگي زمينه اشتغال در آن به گونهاي است که هم کارگران ساده بدون مهارت و هم صاحبان مهارتهاي گوناگون ميتوانند در آن شاغل شوند.
به همين دليل ميتوان گفت فعاليتهاي ناشي از گردشگري در بعضي از روستاهاي خاص اقتصاديتر است.
در هر صورت گردشگري روستايي در جوامعي سنتي که داراي مراکز روستايي فراوان و متنوعاند ميتواند پشتوانه اقتصاد منطقهاي و حسابرسيهاي ناحيهاي باشد.
به اشتراک گزاری مطلب
